Het Filosofisch Café Drachten

Archief

17 oktober 2017

Prof. Trudy Dehue: 

De voordracht gaat over Stoornissen die ‘toeslaan’.

Dehue was van 1995 tot juli 2016  hoogleraar wetenschapstheorie aan de Universiteit van Groningen en kreeg landelijke bekendheid door haar boek “Depressie-epidemie”. Hoewel ze met emeritaat is, heeft ze het druk met het geven van lezingen, gastcolleges en optredens bij congressen en in de media. De werkgroep van het Café is zeer verguld met haar komst en verwacht veel publiek.

Mevrouw Dehue richt zich in een filosofisch betoog met name op het taalgebruik in de psychologie en psychiatrie. Wanneer we een eigenschap als bijvoorbeeld concentratietekort definiëren als een stoornis, zeg ADHD, is dat geen dictaat van de natuur. Het is een door mensen gemaakte inkadering van die eigenschap als een medische aangelegenheid. Veelvuldig vindt er echter een opmerkelijke omkering plaats. In het alledaagse leven, in journalistieke en populariserende teksten en zelfs in het hart van de wetenschap valt te lezen dat een stoornis ‘tot uitdrukking komt in’ of zelfs ‘de oorzaak is van’ een eigenschap. Het gevolg is dat niemand anders nog met enig gezag over de betrokken eigenschappen kan praten dan alleen de psychiater. Zo worden de stoornissen ook voorgesteld als een soort virussen die rondwaren in de wereld. Men stelt bijvoorbeeld dat depressie X procent van de mensen ‘treft’, dat ADHD 'zich’ ook ‘kan uiten in' alleen maar dromerigheid, of evengoed onder 60-plussers kan ‘toeslaan’. Trudy Dehue laat zien dat dit ‘reïficerende’ taalgebruik een begrijpelijke maar zeker niet onschuldige gewoonte is.

===================================================================== 

 

 9 September 2017                                                                                                                                        

Het programma vangt aan op 19 september met een lezing in het kader van het Cultuur Historisch Jaar:
"Roerige tiden yn Smellingerlan" 

Spreker is: Prof Martijn van Zomeren met de lezing: Wanneer vertaald sociale onrust zich in protest

 Professor Martijn van Zomeren verzorgt de eerste lezing van het nieuwe seizoen.
De titel van de lezing luidt: Wanneer vertaalt sociale onrust zich in protest? 
De lezing wordt gehouden in het kader van het cultuurhistorisch jaar 2017 van Smelnes Erfskip. Het thema van het jaar is: Roerige tiden yn Smellingerlân. Zie voor het hele programma: www.smallingerland.nl 
NB: Afwijkende entreeprijs: € 4,00. 

 Lezing Martijn van Zomeren Sep 2017 final.pdf  Download

 

  

 ==========================================================================================

16 mei 2017 

Dr. Pieter Boele Van Hensbroek over Democratie... kan het anders?

Filosoof dr. Pieter Boele Van Hensbroek van de Universiteit van Groningen (Globalisation Studies) gaat op 16 mei dieper in op reële alternatieve vormen van democratie op lokaal niveau, vormen die mogelijk meer aan de veranderde eisen van deze tijd voldoen.

De discussie over onze democratie zit vol tegenstrijdige claims. Luid klinkt in de media dat het huidige systeem ernstig faalt en aan revisie toe is; toch meten politicologen een grote en niet afnemende steun voor ons systeem onder de bevolking. Het referendum zou tot ‘echte democratie’ leiden, toch kent de geschiedenis vele huiveringwekkende voorbeelden van referenda. Alternatieve vormen van democratie op lokaal niveau (bijvoorbeeld G 100, deliberatieve peilingen, lotingsdemocratie) worden uitgeprobeerd:  is dit het begin van nieuw leven in de democratische samenleving, of is het gerommel in de marge terwijl de sluwe macht van het geld en de media juist onaangetast blijft? Kunnen we enige orde brengen in deze rommelige discussie?

 

 ===========================================================================================

Donderdag 13 April 2017,
Maand van de filosofie. Het thema van dit jaar is RUST.
Organisatie samen met de bibliotheek

Spreker voor deze avond is de bekende filosoof
Miriam van Reijen met als onderwerp: GEMOEDSRUST

Handout:  vanReijen.pdf Download

Toelichting:

Volgens Miriam van Reijen worden mensen niet onrustig en ongelukkig door de dingen die hen overkomen, maar door hun gedachten daarover. Irrationele gedachten verstoren de gemoedsrust omdat ze irritatie, angst, teleurstelling en schuldgevoel veroorzaken. Deze emoties hebben op zich geen enkele positieve functie. Filosoferen, dat wil zeggen kritisch denken, kan hier verandering in brengen. Met inzicht en vanuit gemoedsrust kunnen ambitie en moed in de praktijk ook meer tot stand brengen. Wie onder alle omstandigheden de gemoedsrust wil bewaren, kan terecht bij de Stoïcijnse levenskunst van onder meer Epicurus, Seneca, Epictetus, Spinoza en Sartre. Dr. Miriam van Reijen, zelf overtuigd stoïcijn, vertelt aan de hand van deze filosofen op deze avond met enthousiasme, humor en aan de hand van alledaagse voorbeelden hoe dit mogelijk is.

 Van Reijen is o.a. docent aan het HOVO van de Universiteit Nijmegen en Tilburg, en aan de Internationale School Voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden. Zij publiceerde in 2016 ‘Stoïcijnse levenskunst: evenveel geluk als wijsheid’, dat in 2017 op de longlist van de 20 beste Nederlandstalige filosofische boeken staat, waarvan er in de Maand van de Filosofie vijf zullen worden genomineerd voor de Socrates-wisselbeker.

 De avond vindt plaats op donderdag 13 april, aanvang 19.30 uur. Plaats: Bibliotheek Drachten,

 

 

 =================================================================

21 maart 2017: Jeroen Hopster
Lezing: Filosofie van het toeval


Hopster was vorig jaar onze gast met een lezing over het Boeddhisme. Deze keer gaat het over toeval.
Wie zijn oren naar de volksmond laat hangen, heeft van toeval geen hoge dunk. Wat bedoelen wij wanneer we een gebeurtenis als ‘toevallig’ bestempelen? Wat maakt dat toeval zo fascinerend?

Jeroen Hopster is verbonden aan de Universiteit Utrecht.
Hij schrijft voor Filosofie Magazine en werkt aan het boek ‘Meeting Chance.’

 

===================================================================================

 

21 februari 2017:  Petra Bolhuis en Theo Meereboer met de lezing:
                                           Geluk is een werkwoord

De presentatie van deze twee filosofen is plezierig en heel toegankelijk.

De klassieke filosofie heeft al 2000 jaar geleden een aantal zelftechnieken ontwikkeld die erop gericht waren om de juiste levenshouding te ontwikkelen om gelukkig te worden. Daarbij weken zij af van hun tijdgenoten die dachten dat geluk afhankelijk was van het lot dat je wel of niet gunstig gezind was. Wat deden deze klassieke filosofen om gelukkig te worden en wat hebben wij in onze tijd aan hun strategieën en oefeningen?

Het gaat om praktische tips en oefeningen die u kunt toepassen in uw dagelijks leven. Maar wees gewaarschuwd; geluk is in de ogen van de klassieke filosofie het gevolg van een activiteit. Er is geen moeiteloze panacee tegen ongeluk of depressie, maar er is wel een rijke traditie omtrent zelftechnieken die ons richting kunnen geven.

Deze lezing laat zien dat de klassieke filosofie ook vandaag de dag een aanzet kan bieden om je persoonlijk leven meer in eigen hand te nemen en je streven naar geluk meer vorm en inhoud te geven.

Eerder spraken Bolhuis en Meereboer bij ons over democratie. Nu gaat hun lezing over geluk!
De klassieke filosofie ontwikkelde al 2000 jaar geleden een aantal zelftechnieken die erop gericht waren om de juiste levenshouding te ontwikkelen om gelukkig te worden. Welke zijn dat en wat hebben wij aan hun strategieën en oefeningen?

Petra Bolhuis (1963) en Theo Meereboer (1952) zijn al bijna 15 jaar werkzaam als filosoof.
Zie voor meer informatie over de naam en doelstelling www.maieutiek.nl

 De slides kunt u hier downloaden:

 Geluk-is-een-werkwoord-2017.pdf... Download

 

====================================================================================

 

 januari 2017: Jan Bransen

Lezing: Authenticiteit zonder oorspronkelijk zelf

 Hoe kun je trouw aan jezelf zijn? Hoe kan zo’n relatie tot jezelf bestaan als het tegelijkertijd moeilijk te begrijpen is wat het zou kunnen betekenen om te beweren dat je een diep, oorspronkelijk zelf hebt, een zelf dat diep verborgen zit en dat in jouw leven tot zijn of haar recht zou kunnen en willen komen. Ik ga laten zien dat je zo’n oorspronkelijk zelf helemaal niet nodig hebt om toch trouw te kunnen zijn aan jezelf. Je eigen leven leven, op jouw eigen, authentieke manier is wel degelijk mogelijk en is een mooi streven. En je hebt er geen ongrijpbaar diep verborgen kern voor nodig. Juist niet! 

 



Jan Bransen is hoogleraar Filosofie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Hij schreef Word zelf filosoof (2010), Laat je niets wijsmaken (2013), Je brein of je leven (2014) en Wie ben ik dan? (2015).


Meer informatie vindt u hier:
http://www.janbransen.nl/index.php/17-januari-authenticiteit-zonder-oorspronkelijk-zelf/

 

  

===================================================================================

15 november 2016: John Huige                                                                               
Lezing: Hoe de wereld aan vlijt ten onder gaat

         De slides van de presentatie vindt u hier: Download                                                                                                                                                                         

De titel van de roman uit 1956 van Max Dendermonde is actueler dan ooit. De maatschappij is ingericht om zo actief mogelijk te streven naar maximale groei.
Waren het aanvankelijk de grote bedrijven die maximale groei hoog in het vaandel hadden, tegenwoordig is de hele maatschappij ervan doordrongen.
De gevolgen zijn: verkeerde handelingsprikkels voor ceo’s, overheden en burgers; steeds meer moderniseringsverliezers en ongelijkheid; dramatische uitputting van de  aarde en verlies van de resterende natuur. Waarom zijn we met democratische middelen niet in staat om dit proces te keren? Heeft Thatcher gelijk: ‘There is no alternative’, of moeten we nieuwe wegen zoeken? Snelwegen of LAW’s?

John Huige is politiek econoom. Hij was zelfstandig adviseur, directeur van het partijbureau van de PvdA, directeur van het NIVON en docent. Hij behoort tot de kerngroep van het Platform voor duurzame en solidaire economie en publiceerde samen met Joost Smiers en Pieter Pekelharing eerder dit jaar: De macht van de megaonderneming. Naar een rechtvaardige internationale economie (van Gennep).

 

=====================================================================================

18 oktober 2016: Bert Keizer
Lezing: De laatste levensfase

De heer Keizer spreekt over het zogenaamde Nieuwe Sterven, problemen op oudere leeftijd en euthanasie.

Keizer: “ Over het Nieuwe Sterven kun je je allereerst afvragen of het er is. En wie zich er zoal aan houden. Feit is dat de arts tegenwoordig een merkwaardige dubbelrol speelt. Aan de ene kant moet je van artsen zien weg te komen als je goed wilt sterven. Aan de andere kant lukt het niet makkelijk om zonder arts een draaglijk levenseinde te regelen.
We hebben het over toestanden die samenhangen met dementie - psychiatrische ziektebeelden - voltooid leven - eenzaamheidsproblematiek op latere leeftijd, allemaal onontkoombare narigheid waarvoor we wanhopig een oplossing zoeken.
Worden we bij de gedachte dat je er uit kunt stappen als je wilt ook een beetje rustiger over de dood?”


Bert Keizer was heel lang verpleeghuisarts en is een bekende columnist in Trouw, Filosofisch Magazine en Medisch Contact. Sinds 1 januari 2016 is hij betrokken bij de Levenseindekliniek in Den Haag. Hij houdt zich daar vooral bezig met euthanasieverzoeken van ouderen met complexe gezondheidsproblemen.

Keizer studeerde filosofie in het Engelse Nottingham en geneeskunde in Amsterdam, Hij heeft meerdere boeken op zijn naam staan, zoals Het refrein is Hein; leven en sterven in een verpleegtehuis (1994), Tumult bij de uitgang; lijden, lachen en denken rond het graf (2013) en dit jaar verscheen Vroeger waren we onsterfelijk; de troost van filosofie, literatuur en geneeskunde.

Citaat op filosofie.nl: Filosoof en verpleeghuisarts Bert Keizer leeft met het volle besef van onze sterfelijkheid. ‘Ik ben tegen de dood, maar het sterftepercentage van de mens blijft gewoon honderd.’
 

 ==================================================================================

20 September 2016: Onno Zijlstra
Lezing: Wat bezielt Kierkegaard?

Søren Kierkegaard (1813-1855, theoloog, filosoof, schrijver) heeft een immens oeuvre nagelaten.
Een groot deel daarvan staat op naam van een reeks pseudoniemen.
Het pseudoniem Johannes Climacus is de filosoof in dat gezelschap. In de lezing zal worden ingegaan op de betekenis van Kierkegaards opmerkelijke werkwijze en op de visie van Climacus op wetenschap en christendom, objectiviteit en passie.

Onno Zijlstra doceerde tot voor kort filosofie in het hoger onderwijs. Hij is auteur van diverse
boeken, zoals Dilemma’s, Wat doet die rode vlek daar linksboven?, Kierkegaard in discussie.

  ================================================================================

 Programma 2015 (najaar) en 2016 (voorjaar)

 Op 15 september 2015 werd het seizoen geopend door : Frits Meijering

met de lezing: De mens als creatieve probleemoplosser


De lezing behandelt de uitgangspunten van het pragmatisme en constructivisme. Aandacht wordt geschonken aan de antropologische, ethische, esthetische, praktische, kennistheoretische en sociaal-filosofische opvattingen van de filosoof John Dewey. Deze filosofie wordt vervolgens geplaatst in het kader van het postmoderne denken. Tevens wordt aandacht geschonken aan verwante stromingen zoals taalanalyse (Wittgenstein), fenomenologie, sociaal constructivisme en systeemtheorie.
Op basis van het voorgaande is mijn model van meta-competenties ontwikkeld. Dit model biedt mogelijkheden om creatieve oplossingen te bedenken voor complexe maatschappelijke vraagstukken.
Aan de hand van een praktijkvoorbeeld wordt de relevantie van het pragmatisch-constructivistische mensontwerp verduidelijkt.

 
Frits Meijering (geboren 1952) is 'philosopher of education'. Na zijn opleiding Algemene Pedagogiek (met een bijvakstudie filosofie) is hij docent geworden in het Hbo. Jarenlang heeft hij filosofie gedoceerd, onder andere aan de Senioren Academie.
Tevens heeft hij gewerkt als interim manager, beleidsadviseur en senior consultant.
Momenteel is hij als docent verbonden aan de Masteropleiding Pedagogiek van de NHL hogeschool in Groningen.

 ==================================================================================

 20 oktober 2015 Jeroen Hopster

met de lezing: Het boeddhistische brein


Hosper bespreekt een aantal inzichten uit het boeddhistische denken, en onderzoekt hun gelijkenis met die uit de Westerse filosofie. Als leidraad neemt hij het brein. Hoe belangrijk is ons brein voor ons inzicht in onszelf en wat leert het boeddhisme daarover?

Andere vragen zijn:
- Ik ben mijn brein? Maar wie is mijn ‘ik’?
- Vormen dromen een bron van zelfinzicht?
- Zit geluk in de hersenen?
- Kun je denken zonder woorden?

Jeroen Hopster (1987) is promovendus aan de Universiteit Utrecht. Hij doet onderzoek naar de verhouding tussen evolutie en ethiek.

Publiceerde met de Nederlandse boeddhist Han de Wit het boek Boeddhisme voor Denkers.

 ====================================================================================

 19 november 2015 Jabik Veenbaas

met de lezing: De Verlichting als kraamkamer
  

Wat verstaan we eigenlijk onder de Verlichting? En waarom is die Verlichting zo belangrijk voor ons?
Jabik Veenbaas geeft in een heldere, toegankelijke lezing antwoord op die vragen.
Hij vertelt hoe zich rond 1700 een nieuw zelfvertrouwen vormde in de westerse cultuur.
Maar hij laat ook zien dat dat zelfvertrouwen een keerzijde kende in een enorme twijfel.
En hij legt uit dat wij zowel dat zelfvertrouwen als die twijfel van het tijdperk hebben geërfd.
Grote denkers en schrijvers als Voltaire, Hume, Lamettrie, Rousseau en Kant zullen in de lezing de revue passeren.
En er zal aandacht worden gegeven aan de positie van Spinoza.

Zie: VPRO Boeken, 8 september 2013

 Jabik Veenbaas (1959) is filosoof, dichter en vertaler. In 2013 publiceerde hij De verlichting als kraamkamer. Hij vertaalde filosofisch werk van onder meer Kant, Habermas, Scruton, Schopenhauer en Schmid.

===================================================================================


19 januari 2016 Tim de Mey

met de lezing: Het voordeel van de twijfel

 Datum, plaats en tijd:
19 januari, in de BredeSchool in de wijk De Drait te Drachten.
Aanvang: 19.30 uur; zaal open om 19.00 uur.

 
Tim de Mey schreef het boek Het voordeel van de twijfel. Met dit boek wil hij fundamentele twijfel zaaien bij de lezer, niet zozeer om nieuwe zekerheden, maar meer om betere en verfrissende filosofische vragen te oogsten. Hij maakt o.a. gebruik van tot de verbeelding sprekende voorbeelden van gedachte-experimenten uit de traditie van het scepticisme.

Tim de Mey (1973) is filosofiedocent aan de Universiteiten van Rotterdam en Gent.

 ===================================================================================

16 februari 2016 Jan Bransen

met de lezing: Authenticiteit zonder oorspronkelijk zelf

Datum, plaats en tijd:
16 februari, in de BredeSchool in de wijk De Drait te Drachten.
Aanvang: 19.30 uur; zaal open om 19.00 uur.

Het lijkt een belangrijk, modern ideaal: authentiek zijn. Jezelf zijn. Maar wat betekent het? Daar gaat deze lezing over. En de stelling die verdedigd zal worden is dat we het idee van een 'oorspronkelijk zelf' moeten verwerpen om helder na te kunnen denken over wat het betekent om echt onszelf te kunnen zijn. Juist het idee van zo'n vaste kern, zo'n diep oorspronkelijk zelf, zit een helder begrip van wat het wil zeggen om jezelf te zijn in de weg.

Bransen (1958) is hoogleraar Filosofie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Hij schreef Word zelf filosoof (2010), Laat je niets wijsmaken (2013), Je brein of je leven (2014) en Wie ben ik dan? (2015).

 

 ==================================

16 februari 2016: geen programma in de BredeSchool van FCD

In plaats daarvan hebt u de mogelijkheid een lezing bij te wonen die plaats vindt in de Grote Kerk aan de Kade

Het betreft een lezing van Joke Hermsen met als titel: Stil de tijd. 
 

Datum, plaats en tijd:
16 februari, Grote Kerk aan de Kade Drachten.
Aanvang: 19.30 uur/ 20 uur (de beide websites geven verschillende informatie).
Toegangsprijs: 6 euro

 

 ===================================================================================

 29 maart 2016
Lezing i.s.m. Bibliotheek Drachten.

 Spreker is Prof. Paul van Tongeren met de lezing: Friedrich Wilhelm Nietzsche (1844-900).
Een unieke gelegenheid om Nietzsche beter te leren kennen!

 
Locatie: Bibliotheek, Museumplein 1 Drachten.
Aanvang: 19.30 uur; zaal open om 19.00 uur
Let op: Gezien het karakter van deze lezing gelden er andere toegangsprijzen; te weten:
Volwassenen €10,--, bibliotheekleden op vertoon van de pas €9,-- , studenten €5,--*
Aanmelden gewenst bij de bibliotheek of via de site van de Biep:
http://drachten.beleefhetindebieb.nl/activiteiten/detail/149/

*Studenten betalen als intree het bedrag voor volwassenen en krijgen het verschil bij de stand van het FCD retour
 

Unieke lezing over Nietzsche.

 Op 25 augustus 1900 stierf Friedrich Nietzsche. Bijna 56 jaar oud. De laatste tien jaar was hij geestelijk onbereikbaar en werd hij verpleegd door zijn zuster Elisabeth. In de herfst van 1889 was hij op de markt van Turijn ingestort. Volgens de overlevering kon hij de aanblik van een paard dat afgeranseld werd niet meer verdragen. Zijn overgevoelige zenuwen begaven het.

De man die zo’n tragisch levenseinde kende, is meer dan honderd jaar na zijn dood nog van grote betekenis voor de Westerse filosofie. Hij is omstreden, maar vaak verkeerd begrepen of helemaal niet begrepen. Was de filosoof van het nihilisme zelf nihilist? Was de man die God dood verklaarde zelf ongelovig? Was de filosoof die vurig pleitte voor de komst van de Übermensch voorloper van het fascisme? Waarom was en is zijn denken op filosofen na hem zo groot? Denkers als Martin Heidegger, Michel Foucault, Jacques Derrida en Peter Sloterdijk.


Prof. dr. Paul J.M. van Tongeren (1950)  is hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen en Buitengewoon hoogleraar Hoger Instituut voor Wijsbegeerte Katholieke Universiteit Leuven.

==================================================================================

 19 april 2016 Thijs Lijster

met de lezing: De grote vlucht inwaarts

Datum, plaats en tijd:
19 april, in de BredeSchool in de wijk De Drait te Drachten.
Aanvang: 19.30 uur; zaal open om 19.00 uur.

De wereld lijkt steeds complexer en onoverzichtelijker te worden, waarover we op geen enkele manier controle kunnen uitoefenen. Ter compensatie zijn we geneigd om ons zowel fysiek als ideologisch af te sluiten, de blik naar binnen te keren en ons vast te klampen aan de dingen die we nog wel in de hand hebben.

Deze strategie, die Thijs Lijster 'de grote vlucht inwaarts' noemt, is gedoemd te mislukken. Tegenover deze mythische 'natuur-geschiedenis' (Walter Benjamin), breekt hij een lans voor het collectieve vermogen om geschiedenis te maken.

Thijs Lijster (1981) is filosoof en als onderzoeker en docent verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij promoveerde cum laude op een proefschrift over het werk van Walter Benjamin en Theodor W. Adorno.Hij schrijft onder meer voor De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad. Zijn essays werden bekroond met de Pieter Boekmanprijs en de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek. In 2005 schreef hij samen met Jan Sietsma Onder filosofen.

Het boek: De grote vlucht inwaarts Zie hier de boekpresentatie

Hier vindt u een korte samenvatting van zijn presentatie:

 ===================================================================================

 17 mei 2016 Arelis Heemstra

 met de lezing: 1914: Frische fröhliche Krieg?

  
Datum, plaats en tijd:
17 mei, in de BredeSchool in de wijk De Drait te Drachten.
Aanvang: 19.30 uur; zaal open om 19.00 uur.

Hoe kan het dat heel wat mensen het uitbreken van de ‘Grote Oorlog’ in 1914 als een bevrijding ervoeren? Was deze  oorlog noodzakelijk en waarom kon deze zo ontaarden? Wat waren de literaire reacties op de oorlog? Aandacht zal met name besteed worden aan Im Westen nichts Neues van Remarque en aan het werk van Ernst Jünger.

Dr. A. Heemstra promoveerde cum laude aan de Vrije Universiteit op een proefschrift over Schelling.
Hij was leraar filosofie aan CSG Liudger te Drachten.

=====================================================================================

Op 26 mei 2015 organiseerde het Filosofisch Café Drachten een lezing met als spreker: Prof. Ciano Aydin

Titel:Van mens naar cyborg?
De vervagende grens tussen mens en techniek

 De heer Aydin zal ingaan op de vervagende grens tussen mens en techniek. De mens lijkt immers maakbaarder dan ooit. Denk aan protheses, hersenimplantaten en gen-technologie.
Ook zal de spreker een toelichting geven op ethische argumenten voor en tegen mensverbeterings-technologieën. Tevens zal hij bespreken hoe genoemde technologieën bestaande morele kaders beïnvloeden. 

 

Prof. Dr. C. Aydin is hoogleraar "Filosofie en technische wetenschappen" aan de Technische Universiteit Delft; ook is hij onderwijsdirecteur "Philosophy of Science,Technology and Society" en verantwoordelijk voor alle filosofie-onderwijs aan de Universiteit van Twente

 ....................................................................................................

Hieronder vindt u enige informatie over de spreker:

 ’Techniek maakt ons menselijk’

Artikel uit TROUW door Marc van Dijk − 11/10/10

Wat doet een Syrisch-orthodoxe filosoof op de Technische Universiteit Delft? Ciano Aydin is er benoemd tot bijzonder hoogleraar. Techniek en filosofie zijn volgens hem onlosmakelijk met elkaar verbonden.

 

Ciano Aydin: "De verhouding tussen techniek, filosofie en religie fascineert me enorm." (HERMAN ENGBERS)

 

Na zijn studie pedagogiek ontving Ciano Aydin een studiebeurs om zich te verdiepen in de filosofie. De stichting die hem deze beurs verstrekte, heeft hem nu een bijzonder hoogleraarschap in Delft bezorgd.

Aydin, in 1972 geboren te Nusaybin (Turkije), promoveerde in 2003 op Nietzsche, deed onderzoek in Basel en is universitair docent in Twente en Nijmegen. Hij is van Aramese komaf en lid van de Syrisch-orthodoxe kerk. Zijn leeropdracht in Delft luidt: ’Wijsbegeerte en technische wetenschappen – in relatie tot christelijke levensbeschouwing’.

 

Wat gaat u doen op de TU Delft?

„Ik ga daar werken binnen de vakgroep filosofie aan de Faculteit Techniek, Bestuur en Management. Er wordt in deze vakgroep uitgebreid geflecteerd op de filosofische en ethische vragen die nieuwe technische vindingen oproepen. Ik zal in mijn colleges deels aansluiten bij wat deze vakgroep biedt.

„Verder wil ik ingaan op vragen waar techniekstudenten normaal niet aan toekomen. Ze werken met allerlei begrippen, zoals kracht, energie en materie, veelal zonder te onderzoeken waar die begrippen vandaan komen. Welke vooronderstellingen liggen ten grondslag aan de definities die ze hanteren en rekensommen die ze maken? Ik weet door mijn ervaring op de universiteit Twente dat techniekstudenten daar wel degelijk geïnteresseerd in zijn. Ook wil ik ze de gelegenheid geven kennis te maken met de rijke geschiedenis van de filosofie.

„Ten slotte wil ik ruimte bieden aan persoonlijke levensvragen. De verhouding tussen techniek, filosofie en religie fascineert me enorm.”

 

Is techniek niet de natuurlijke vijand van religie? Techniek heeft de wereld onttoverd.

„Dat standpunt is te verdedigen. Maar het tegendeel is ook niet uitgesloten. Dankzij gen- of nanotechnologie zien we bijvoorbeeld dat organismen nog veel complexer zijn dan we al dachten. Neemt de uitbreiding van dit soort kennis onze verwondering weg, of vergroot de kennis juist het mysterie?

„Religie is voor mij een uitdrukkingsvorm van het besef dat je jezelf nooit volledig kunt dragen. Je lichaam functioneert zonder dat je daar zelf bewust voor kiest of iets voor doet. En als het lichaam niet meer wil en het licht gaat uit, kunnen wij daar nog altijd niets tegen ondernemen. Dit ’overgeleverd zijn’ aan krachten die wij niet volledig in onze macht hebben, ervaren we ook in andere gebieden van ons leven.”

 

Valt orthodoxie te combineren met filosofie en bètawetenschap?

„Ja, heel goed. Anders dan mensen denken is Syrisch-orthodox christendom niet per definitie dogmatischer dan andere vormen van christelijk geloof. Orthodoxie betekent veeleer teruggaan naar de oudste bronnen, en die zijn vaak helemaal niet zo stellig.

„Zo lees ik momenteel het werk van de vierde-eeuwse dichter Efrem de Syriër. Voor hem is het geloof een voortdurende worsteling. Als hij iets over God wil zeggen, vraagt hij zich onmiddellijk af of hij überhaupt mag spreken. Wie over transcendente zaken spreekt, doet iets wat eigenlijk voorbij zijn verstandelijke vermogens ligt.”

 

En wie zich met techniek bezighoudt, wil zich beperken tot zijn verstand?

„Misschien wel, maar het verstand doet ons tevens beseffen dat techniek bestaat uit meer dan het oplossen van wiskundige vergelijkingen. Bovendien is het niet eenvoudig om aan te geven waar het verstand ophoudt en het gevoel begint. Techniek is in ieder geval niet waardevrij. De van oorsprong christelijke begrippen waar onze maatschappij van doortrokken is, zoals de waardigheid en uniciteit van de mens, worden door de techniek in een nieuw licht geplaatst.

„Techniek leidt tot vragen over onze autonomie. Een simpel voorbeeld dat ik ontleen aan de denker Latour: Wie autorijdt zonder veiligheidsriem hoort een piepje dat zo indringend is dat je uiteindelijk je riem omdoet. De techniek neemt in dit geval onze verantwoordelijkheid over. Het piepje confronteert ons met de vraag hoe autonoom we eigenlijk zijn.

„Door welke waarden is deze keuze, die door de fabrikant en de ontwerpers gemaakt is, ingegeven? Zit er uiteindelijk een christelijk motief achter dat zegt dat we niet volledig aan onszelf behoren? Of is het piepje een nieuwe uitvinding van verzekeringsmaatschappijen?

„Techniek is geen neutraal instrument meer, als ze dat ooit al geweest is. Er is een zekere continuïteit gegroeid tussen onze eigen vermogens en de mogelijkheden die de techniek ons biedt. Als je achter je computer zit of je communiceert via je mobiele telefoon, waar begint en eindigt dan jouw persoon?

„Ooit streefden mensen ernaar om goden te worden, nu benaderen wij onszelf vaak als een machine, een apparaat tussen de apparaten. Een gebrekkige machine die we tot ons ongenoegen niet geheel onder controle krijgen. Met de filosoof Günther Anders kunnen we zeggen dat de mens, in vergelijking met de machine, zich schaamt voor zijn imperfectie.”

 

Er zijn mensen die zeggen dat we onszelf hebben overgeleverd aan de techniek. Ze maakt ons steeds afhankelijker, en uiteindelijk zal de techniek onze autonomie geheel opheffen.

„Deze pessimistische gedachte komt voort uit een te simplistisch denken over mens en techniek. Schrijven is ook techniek. Je hebt er instrumenten voor nodig: pen en papier. Waar zouden wij zijn zonder het schrift? Grote delen van de wereldbevolking hadden zich nooit kunnen emanciperen zonder het geschreven woord.

„Hetzelfde geldt voor moderne technieken. Toegang tot internet kan leiden tot emancipatie. Via gentechnologie zouden we in de toekomst vervelende ziektes op voorhand kunnen uitschakelen. Geen zaken die per definitie afbreuk doen aan onze autonomie. De andere kant is dat techniek ook voor slechte doeleinden kan worden aangewend.”

 

Gebruiken wij de techniek als instrument, of maken wij ons tot slaaf van de techniek?

„Beide gedachten zijn me te simplistisch. In feite handelen we nooit volledig autonoom. We zijn we nooit volledig autonoom geweest en we zullen het ook nooit worden. We worden altijd bepaald door externe factoren. Voor ons is het zaak dat we ons een vruchtbare houding aanmeten ten aanzien van die factoren.

„Techniek kan ons daarbij van dienst zijn, zoals ze dat altijd gedaan heeft. Ze heeft ons niet vervreemd van ons mens-zijn, maar heeft ons juist in staat gesteld om mens te worden. Ze heeft ons ook in staat gesteld onmenselijke dingen te doen, maar alleen mensen kunnen onmenselijke dingen doen.”

 

 ====================================================================================

April is de MAAND VAN DE FILOSOFIE

Op 21 april 2015 organiseerde het Filosofisch Café Drachten samen met de Bibliotheek een lezing over het thema van dit jaar: Ongelijkheid.

Spreker: Hans Achterhuis
Titel:‘….en da’s niet eerlijk!’

Over het thema ongelijkheid.

 In Nederland verdienen vrouwen gemiddeld 18,5 % minder salaris dan mannen (bron: loonwijzer). De levensverwachting van hoogopgeleide mensen is 6 à 7 jaar langer dan die van laagopgeleiden, en allochtonen worden nog steeds minder snel uitgenodigd op een sollicitatiegesprek dan autochtonen. Er is dus sprake van veel ongelijkheid in ons land.

Ongelijkheid is een actueel maatschappelijk vraagstuk, maar geeft tegelijkertijd al eeuwenlang stof tot nadenken. Wat is de oorsprong van ongelijkheid? Welke vormen van ongelijkheid zijn acceptabel of ongewenst? Wanneer is strijd tegen ongelijkheid gewettigd? Dit zijn vragen voor een econoom of socioloog, maar ook voor een filosoof. Zoals Hans Achterhuis, die juist hierover veel heeft nagedacht en gepubliceerd.

 

Over Hans Achterhuis.

De heer Achterhuis (1942) is emeritus hoogleraar Wijsbegeerte aan de Universiteit Twente. Hij is bekend als publieke intellectueel die zich regelmatig mengt in maatschappelijke discussies. De nadruk in zijn werk ligt op de sociale filosofie, waarbij hij zich heeft gericht op thema’s als ontwikkelingshulp, welzijnswerk, schaarste en technologie. Eind 2008 verscheen zijn magnum opus Met alle geweld. Zijn recentste boek is De kunst van het vreedzaam vechten. In 2011 en 2012 was Achterhuis Denker des vaderlands.

 

 ====================================================================================

 

Heeft de islamistische staat toekomst?
Over de relatie tussen religie en geweld. 

Lezing door Drs. L. Kwarten, antropoloog en arabist. Datum: 24 maart 2015

Handout: Islamistische staat FCD 240315.ppt
Download

  
Toelichting:        

 Heeft een islamitische staat toekomst? Over de relatie tussen religie en geweld

Zal de spectaculaire opmars van de Islamitische Staat (IS) in Irak en Syrië ertoe leiden dat binnenkort delen van Azië, Afrika en Europa verenigd zullen worden in een islamitisch kalifaat? Als het aan IS-leider Abu Bakr Al-Baghdadi ligt wel. Medio 2014 riep hij in een boodschap moslims op te emigeren naar zijn kalifaat en zich daar te vestigen en te vechten op de weg Gods. “Overal ter wereld wachten jullie broeders op jullie om te worden gered”, zei hij. Zijn missie: een islamitisch wereldrijk waar Arabieren en niet-Arabieren, blanken en zwarten en oosterlingen en westerlingen broeders en zusters zullen zijn.

De eerstaangewezen partners in een dergelijk ambitieus project zijn jihadistische groepen die zich elders in de regio manifesteren. De Taliban in Afghanistan, Al-Qaeda in Jemen (AQAP), Al-Shabaab in Somalië, Boko Haram in Nigeria en Al-Qaeda in Noord-Afrika (AQIM), allemaal lijken ze dezelfde ideeën te hebben als IS. Andersdenkenden worden bekeerd, verjaagd of vermoord, de islamitische wet (sharia) wordt rücksichtslos toegepast, het immorele Westen wordt veracht en tijdens het vrijdagsgebed wordt de loftrompet gestoken over het islamitische wereldrijk dat door hun hand zal worden gevestigd.

De spreker zal duidelijk maken, dat wie denkt dat deze groepen het IS-project gretig omarmen, het mis heeft. Religie blijkt in veel gevallen helemaal niet in staat ideologische verschillen, regionale belangen en persoonlijke ambities te overbruggen. Weliswaar slagen jihadistische groepen er in religie in te zetten voor mobilisatie van de gelovigen, intimidatie van de tegenstanders en soms voor de opbouw van staatsinstituties. Maar wie oorlog tot pijler van zijn buitenlandse politiek maakt, zal onverbiddelijk ten onder gaan. 

__________________________________________________

 

Leo Kwarten is arabist en antropoloog. Hij publiceert over de politiek, economie en cultuur van het Midden-Oosten in onder meer het Financieele Dagblad, NRC Handelsblad en Elsevier. Daarnaast is hij adviseur van bedrijven die opereren in de Arabische wereld.

Voor meer informatie kunt u over de spreker kunt u zijn website raadplegen:http:/leokwarten.com/


 

 

 

======================================================================================                                          

 Op 24 februari 2015 sprak de filosoof Dr. A Heemstra

 

De mens als verhaal                                Lezing De mens als verhaal.doc
                                                                                                                        Download

Mensen zijn dol op verhalen. Niet alleen om naar te luisteren,
maar ook om zelf te vertellen. Verhalenvertellers zijn immens
populair; alom worden schrijfcursussen georganiseerd. Niet
alleen eeuwenoude verhalen, zoals mythen, worden graag
gelezen. Elke dag ontstaan er nieuwe verhalen, we leven in een
web van verhalen. Waar komt die behoefte om naar verhalen te
luisteren en verhalen te vertellen vandaan? Filosofen hebben
daar uiteraard ook over nagedacht.

 

In de lezing zal Heemstra uiteenzetten dat verhalen wezenlijk zijn voor de mens. Voor de manier waarop hij de werkelijkheid interpreteert en hoe hij handelt, en hoe hij vormgeeft aan zijn relatie met andere mensen. We maken daarbij onderscheid tussen zogenaamde grote verhalen (bv. Christendom en marxisme) en kleine verhalen (roddels en levensverhalen).

Verhalen zijn ook wezenlijk voor de vorming van de persoonlijke identiteit. Dat verband is goed te typeren met het begrip narrativiteit: de mens vormt zichzelf een identiteit, door zichzelf en zijn leven te interpreteren m.b.v. (grote) verhalen. De bekende filosoof Charles Taylor heeft hierover uitgebreid geschreven. In de lezing zullen zijn ideeën dan ook ruimschoots aan bod komen.

===================================================================================

  27-01-2015 Emeritus Predikant Jan Knol

De actualiteit van Spinoza


Download  (pdf)                                            

Spinoza's deterministische kijk vlgs jan knol

 

Over de lezing

 Spinoza (1632-1677) komt met zijn filosofie steeds meer in de belangstelling. Zijn filosofie is alomvattend en helpt ons nadenken over hedendaagse brandende vragen op het gebied van  godsdienst, ecologie, psychologie, politiek en ethiek. Spinoza’s boeken (vooral zijn hoofdwerk de Ethica) zijn wel moeilijk te lezen maar de kern van zijn filosofie is eenvoudig en zou samengevat kunnen worden met het motto: Alles is één! Een hoofdstelling van Spinoza is: uit de noodzaak van de goddelijke Natuur vloeien eindeloos veel dingen op eindeloos veel wijzen voort. Bij Spinoza is de Verlichting begonnen. Van zo iemand zou je niet verwachten dat hij tegen de vrije wil en toeval is! Toch is er paradoxaal genoeg nergens zoveel vrijheid te vinden als juist bij Spinoza.

 

Over de spreker.

 Jan Knol (1946), emeritus predikant van de PKN te Smilde, heeft het als zijn doel gesteld Spinoza’s filosofie zo dichtbij mogelijk bij de ‘gewone’ mensen (waartoe hij ook zichzelf rekent) te brengen. Als bijnaam heeft hij de ambassadeur van Spinoza in Nederland/België. Daartoe schreef hij de volgende boekjes En je zult Spinazie eten (2006; 8-ste druk) en Spinoza uit zijn gelijkenissen en voorbeelden (2007; 3-de druk) en Spinoza’s intuïtie (2009; 2-de druk) en de hertaling van Spinoza's Korte verhandeling over God, de mens en zijn geluk. Ze zijn alle uitgegeven bij de Wereldbibliotheek. Zijn bedoeling is om interactief met anderen over Spinoza´s intrigerende filosofie na te denken.   
 

 ==================================================================================

25-11-2014 Prof. Dr. S. Goorhuis-Brouwer.

¨De ziekmakende effecten van de toetscultuur¨. 

 

Korte inhoud lezing.

DE ZIEKMAKENDE EFFECTEN VAN DE TOETSCULTUUR 

In de Onderwijswereld is het onrustig. Er zijn verschillende visies op de manier waarop kinderen leren of moeten leren. Met name het leren van peuters en kleuters staat onder geweldige, ook politieke druk. De wethouder van Onderwijs in Amsterdam merkte onlangs op dat voor deze jonge kinderen de tijd van vrijheid blijheid voorbij is. De voor-en vroegschoolse educatie moet steeds meer aandacht krijgen. Dat onderzoek steeds weer aantoont dat die voor- en vroegschoolse educatie geen versnellende effect heeft op het leren vanaf groep 3 wordt stelselmatig verzwegen. Recente verslagen hieromtrent zij die van het Kohnstamm instituut uit 2013, rapport nr. 894 en het artikel Voor- en vroegschoolse voorzieningen, effectief of niet? (Bruggers, et.al. 2014).

Dat de effecten van de VVE niet overtuigend aanwezig zijn heeft te maken met het feit dat jonge kinderen anders leren dan volwassenen. Kinderen leren met hart en hoofd en handen, met hun hele hebben en houden. Het latere, schoolse leren, moet zich enten op een basisontwikkeling ten aanzien van praten, bewegen en denken. De hardware van het brein. Niemand hoeft hiervoor gemotiveerd te worden, het gaat vanzelf. Er is geen peuter die bij zijn pogingen om te leren lopen en daarbij natuurlijk ook regelmatig valt zegt: met dat lopen heb ik het nu wel gehad. Met praten en denken evenmin. De ontwikkeling van praten, denken en bewegen vindt spelenderwijs plaats in een warme, begrijpende en aanmoedigende omgeving. Dat is een omgeving waar blijheid is. Het is ook een omgeving waar vrijheid is voor zover een kind die aankan. In zo’n omgeving leert het kind ook sociale vaardigheden en zelfregulerend gedrag. En vooral die laatste twee zijn bepalend voor het uiteindelijke schoolsucces.

De nadruk op de voor- en vroegschoolse educatie zorgt voor onrust zowel bij kinderen als volwassenen.

 
Achtergrond:

 Sieneke Goorhuis-Brouwer

Prof.dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer is orthopedagoog en spraakpatholoog. Zij werkte 35 jaar in het UMCG ( afdeling KNO/Communicatieve stoornissen bij kinderen) en verrichtte onderzoek naar de epidemiologie van spraak- en taalproblematiek, de effecten van een meertalige opvoeding, de diagnostische processen bij spraak- en taalproblematiek en de effecten van spraak-en taalproblemen op de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind.

Ook tweetalige opvoeding en onderwijs behoort tot haar werkterrein.

Wekelijks onderzocht zij met haar team ongeveer 30 kinderen met verdenking op ontwikkelingsachterstanden. Vooral de laatste jaren nam het aantal gezonde kinderen in de kliniek sterk toe, reden waarom zij zich bezig is gaan houden met de verschoolsing van het kinderleven.

Thans is zij lector Early Childhood aan de Stenden Hogeschool in Noord Nederland. Uit hoofde van deze functie wordt ernaar gestreefd om de kleuterdidactiek ook in de PABO weer aandacht te geven.

Haar meest recente publicatie: Peuters en kleuters onder druk De ziekmakende effecten van de toetscultuur. (SWP, 2014)

 

Overzicht van de prestentatie: toetscultuur.pdf 

 

 

=================================================================================

28-10-2014 Dr. H. v.d. Wiel.
Titel van de lezing:  ¨De vrije wil¨. 


Van der Wiel was als neuroloog verbonden aan het ziekenhuis te Drachten. Hij verschilt van mening met de neurobioloog Swaab (‘Wij zijn ons brein’) en hoogleraar en hersenonderzoeker Victor Lamme (‘De vrije wil bestaat niet’)
over het vraagstuk van de vrije wil. Waar Swaab en Lamme menen dat vrije wil een illusie is, meent Van der Wiel dat het bestaan van de vrije wil goed te verdedigen valt. Hij doet dat door ook het type van redeneren van Swaab en anderen onder de loep te nemen.

Vorig jaar hield filosoof Bart van Haaster op 20 november een lezing over de vrije wil. Het verhaal maakte toen indruk, omdat hij met verve de stelling verdedigde dat de vrije wil niet bestaat. Het is de moeite waard om in ons archief nog eens na te lezen wat Van Haaster te berde bracht. Zie http://filosofischcafedrachten.nl/archief.html
Het is boeiend om te horen hoe Van der Wiel het thema benadert en welke
standpunten hij inneemt!


Om het geheugen om te frissen het volgende:
Van Haaster spitste zijn betoog toe op de vraag in hoeverre iemand verantwoordelijk is voor zijn handelen of daarvoor verantwoordelijk kan worden gehouden. Hij stelde zich op een deterministisch standpunt. Hij behandelde in dit verband o.a. de ideeën van Thomas Nagel en Derk Pereboom.

Het determinisme houdt in dat iedere gebeurtenis noodzakelijk volgt uit eerdere gebeurtenissen als gevolg van natuurwetten, genetisch materiaal, opvoeding, omgeving, gezondheid en eenmalige gebeurtenissen als ongelukken en traumatische ervaringen. Volgens het hard determinisme heeft niemand als het determinisme waar is een vrije wil, en aangezien het determinisme waar is, heeft dus niemand een vrije wil en kunnen we nooit verantwoordelijk worden gehouden voor onze daden.

Thomas Nagel meent dat er sprake kan zijn van morele mazzel, doordat we niet alleen op goede of kwade wil, maar ook op onze omstandigheden en de gevolgen van onze daden worden beoordeeld. Verantwoordelijkheid vereist controle. We hebben echter geen controle over ons karakter, onze huidige omstandigheden, de omstandigheden in het verleden en hoe onze handelingen uitpakken. We moeten ons daarom afvragen of de pure wil, die nergens van afhankelijk is, wel bestaat.

Derk Pereboom is van mening dat we, omdat de vrije wil niet bestaat, niet kunnen straffen ter vergelding, opvoeding of afschrikken aangezien een misdadiger geen straf verdient. Wel kunnen we een misdadiger opsluiten ter bescherming van de samenleving. Voor minder ernstige vergrijpen kunnen we een misdadiger een boete opleggen.

Wie zich verder wil oriënteren, leze het overzichtsartikel op Wikipedia

over de vrije wil: http://nl.wikipedia.org/wiki/Vrije_wil

 

 Klik op deze link voor een samenvatting van deze lezing

 

  

===================================================================================

23-09-2014: Prof. Dr. R. van Woudenberg

Religie en Wetenschap

De lezing gaat over de  grenzen van de wetenschap en het christelijk geloof.

Vaak wordt gezegd dat het christelijk geloof onverenigbaar is met wetenschap, dat de twee op voet van oorlog met elkaar staan en dat intellectuele eerlijkheid gebied het christelijk geloof op te geven en de wetenschap onvoorwaardelijk te omarmen. In deze lezing zal ik betogen dat dit alles onjuist is. Ik zal dat doen door te wijzen op een aantal grenzen van wetenschap.
1. Wetenschap beoogt ons kennis op te leveren. Echter, er is ook niet- wetenschappelijke kennis.
2. Wetenschap beoogt ons kennis van propositionele waarheid te geven. Echter, er is ook niet propositionele kennis.
3. Wetenschap gaat uit van vooronderstellingen, die zelf niet bewezen kunnen worden door de wetenschap.
4. Wetenschap kan bepaalde 'ultieme' vragen onmogelijk beantwoorden. Maar daarom zijn die vragen nog niet principieel onbeantwoordbaar.
5. Wetenschap kan bepaalde brute feiten niet verklaren. Maar daarom zijn.die feiten nog niet principieel onverklaarbaar--er zijn niet-wetenschappelijke verklaringen mogelijk.
6. Wetenschappers moeten soms een keuze maken tussen alternatieve theorieën en verklaringen. Die keuzen zijn vaak mede-gebaseerd op normen betreffende wat een goede theorie of verklaring is. Echter, kennis van die normen is niet via wetenschappelijk onderzoek te verkrijgen.
Deze grenzen voor de wetenschap zijn, zo zal ik betogen in het tweede deel van mijn lezing, belangrijk wanneer we de status van het Christelijk geloof willen begrijpen. De genoemde grenzen van de wetenschap zijn zodanig dat er volop ruimte is voor intellectueel verantwoord Christelijk geloof.
 
----------
In het NRC verscheen in december 2008 een polemiek over dit onderwerp.
Interesante informatie voor diegenen die zich hier bij voorhand in willen verdiepen. NRC-Polemiek Geloof en wetenschap

 

De spreker

René van Woudenberg

 René van Woudenberg (Den Haag, 24 september 1957) is een Nederlandse filosoof, hoogleraar en decaan van faculteit der wijsbegeerte van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). Zijn vakgebied is kentheorie en ontologie.

Loopbaan
Van Woudenberg behaalde in 1977 zijn atheneum B op De Populierschool in Den Haag. Datzelfde jaar ging hij in Amsterdam Filosofie en Nederlands studeren aan de VU, studies die hij in 1984 afrondde. Op 23 mei 1991 promoveerde hij bij prof. dr. Nicholas Wolterstorff (Yale University, New Haven, Connecticut, USA) op een proefschrift over transcendentale argumenten.

Van 1992-1997 was Van Woudenberg Akademie-onderzoeker van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. In het academisch jaar 1992-1993 was hij tevens fellow aan de University of Notre Dame (USA). Van 1997 tot 2001 was hij als universitair hoofddocent verbonden aan de faculteit der wijsbegeerte van de VU en gaf hij leiding aan de onderzoeksgroep "Bronnen van kennis en funderingsdenken". Met prof. dr. Herman Philipse en dr. I. Douven richtte hij in 1999 het Centrum voor Epistemologie en Ontologie op (CEPON).

Op 1 juli 2001 werd hij benoemd tot hoogleraar kentheorie en ontologie van de faculteit der wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit. Na een sabbatical van augustus 2007 tot augustus 2008 aan de University of Notre Dame waar hij eerder als fellow aan verbonden was, werd hij in september 2008 decaan van de faculteit der wijsbegeerte aan de VU. In 2013 legde hij die functie neer. Sinds 2013 leidt hij aan de VU het Abraham Kuyper Centre for Science and Religion.

 

Persoonlijk leven 
Van Woudenberg is getrouwd en heeft twee dochters en twee zonen.
 

Boeken (selectie)

  • Filosofie van taal en tekst (2002, Damon: Leende)
  • Gelovend denken - Inleiding tot een christelijke filosofie (1992, tweede druk 2004, nr. 7 in de reeks Verantwoording, Buijten & Schipperheijn Motief: Amsterdam)
  • schitterend ongeluk of Sporen van ontwerp? Over toeval en doelgerichtheid in de evolutie (2005, redactie met Cees Dekker en Ronald Meester)
  • En God beschikte een worm: Over schepping en evolutie (2006, redactie met Gijsbert van den Brink en Cees Dekker)
  • Omhoog kijken in platland: Over geloven in de wetenschap (2007, redactie met Gijsbert van den Brink en Cees Dekker)

 Persoonlijke website: http://www.renevanwoudenberg.nl//ReneVanWoudenberg/Welcome.html

 Op zijn site staan verwijzingen naar online artikelen, bijvoorbeeld:

"Het geloof van de atheist"

 "Rede en religie in kentheoretisch perspectief"

Bron: wikipedia.nl

======================================================================================


20-05-2014  De democratie onder druk
                              Spreker : Drs. P. Bolhuis & T. Meereboer over  

In de week van de Europese verkiezingen organiseerden we een avond over de problemen waarmee veel democratisch geregeerde landen tegenwoordig kampen, sommigen spreken van een (permanente) crisis van de democratie.

De sprekers startten hun verhaal met Alexis de Tocqueville die wellicht de eerste was die haarscheurtjes ontdekte in de beginnende moderne democratie. Bij nadere bestudering zag hij dat er sprake was van een inherent probleem in de democratie; De overheid dient het algemeen belang van haar burgers en produceert zo mondige, goed opleide, individualistische burgers. Die burgers op hun beurt zijn gericht op een steeds betere invulling van hun eigen belang. Op termijn ondermijnt dat eigen belang het voortbestaan van de overheid. De overheid gaat op haar beurt het teveel nastreven van het eigenbelang door burgers aan banden leggen. De burger gaat deze beperkingen omzeilen en ontduiken. Hij wil wel dat het algemeen belang gediend wordt, maar ervaart de opgelegde beperkingen als een inbreuk op zijn persoonlijk recht om de vervulling van zijn eigen behoeften na te streven.
Deze wederzijdse wurggreep van toenemende controle door de overheid en toenemende gerichtheid op het omzeilen van de beperking van zijn persoonlijke belangenbehartiging noemt de Tocqueville ‘mild despotisme’. De analyse van toen biedt handvatten om na te denken over de problemen waar de democratie nu in verkeert.

=================================================================================

 

 

22-04-2014 Maand van de filosofie met het thema: Zie de mens hij is niet meer.

Het FCD koos als aspect hiervan het onderwerp transhumanisme, met als centrale vraag:
Mag de mens zijn evolutie in eigen hand nemen ? 
- Mogen embryo´s worden gekloond om zieke mensen te genezen?
- Is het goed om in te grijpen in genetisch materiaal om daarmee erfelijke ziekten te voorkomen?
- Zou u zo oud willen worden als Methusalem, namelijk 969 jaar?

Over deze vragen gingen we met elkaar in gesprek. 

De idee dat de mens een product is van de evolutie is tegenwoordig algemeen geaccepteerd. Maar nu zijn we in een stadium beland waarin we met de nieuwe medische technieken ons gestel kunnen veranderen. Sommigen zeggen dat we ons zelf daardoor kunnen verbeteren: we kunnen beter zien, we worden slimmer, we gaan niet meer dood. Dat is het ideaal van het transhumanisme: we moeten de door de natuur gestelde grenzen van het menselijke bestaan doorbreken.  Sommigen zeggen dat dit proces al gaande is en niet meer te stoppen. Anderen vinden dat bepaalde ontwikkelingen bij wet gekeerd moeten worden. Alle reden voor een maatschappelijk debat.

In de bijeenkomst is de discussie toegespitst op drie onderwerpen: klonen, eugenetica en het streven naar onsterfelijkheid. De onderwerpen werden ingeleid met beeldmateriaal, waarna doorgepraat werd aan de hand van vragen en stellingen. Het beeldmateriaal vindt u hier: Transhumanisme - presentatie april 2014

 =================================================================================

 

 

18-03-2014 Deugdethiek en levenskunst
                     Spreker: Dr. A Heemstra, filosoof

Omschrijving: De lezing behandelde de levenskunst, een belangrijk filosofisch thema. Een van de stromingen binnen dit gebied is de zogenaamde deugdethiek. Deugden zijn gericht op karaktervorming, het ontwikkelen van een houding die zich vertaalt in bepaald gedrag. Een centrale waarde daarin is geluk of ‘gelukt zijn’ (in overeenstemming zijn met de menselijke natuur). Ook belangrijk is het overbruggen van de kloof tussen theorie en praktijk. Niet alleen de klassieke en middeleeuwse deugdenleer zullen aan de orde komen, maar ook moderne varianten.
De handout van de lezing vindt u hier:Deugdethiek (en levenskunst) lezing Heemstra 18 maart 2014.pdf

 ========================================================================

 

25-02-2014 Tussen persoon en daad; over retrospectieve    verantwoordelijkheid.  
                             Spreker: Drs. C. de Werd, filosoof
Omschrijving: Wat moet ik willen doen? Dat is de vraag naar persoonlijke verantwoordelijkheid voor iets wat je nog moet gaan doen. Denken over deze vraag voert van Hannah Arendts opvatting over oordelen en Harry Frankfurts ideeën over de vrije wil naar het leven in onzekerheid zoals Jan Patocka dat ziet. Verantwoordelijkheid nemen is een proces, een proces dat vanuit het filosofisch aspect zal worden belicht.

 ==========================================================================
 

 28-01-2014 Filosofie van de nieuwe media
                      Spreker: de filosoof Drs. Ronald Hünneman.
Drs. Ronald Hünneman is filosoof en docent bij de studie Kunst, Cultuur en Media die onderdeel is van de faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).
Filosofie van de nieuwe media is zijn onderzoeksonderwerp.
Nadere informatie vind u op de website: Liaturches: www.liaturches.nl/

 ===================================================================================

             
24-09- 2013: Kennismaken met de wereld van de filosofie
                           Spreker: Dr. A. Heemstra
                              Download Lezing 24- 9- 2013 heemstra.doc

10/11-2013: Cursus Inleiding tot de filosofie
                      door Dr. A. Heemstra

20/11-2013: FC-lezing:De vrije wil
                          Spreker: Bart van Haaster, filosoof
                                   Download  Vrije wil lezing van Haaster 20-11-13.pdf 

              Ander content betreffende de vrije wil:
               1)   Een leuk filmpje van Bas Haring over de vrije wil vindt u hier:
                     //youtube.com/function watch() { [native code] }?v=K71pZonYtdk
               2)   Een website die over de discussie rond de vrije wil gaat:
                      http://vrijewil.info/     
               3) Een tegengeluid vindt u hier:
http://kloptdatwel.nl/2012/10/20/skepsis-congres-2011-herman-philipse-vrije-wil-een-illusie/

 



 

 

 

filosofischcafedrachten@gmail.com