Toelichting

21 April 2026
Roxane van Iperen over Ik zie wat ik geloof.

April is de Maand van de Filosofie. Elk jaar is er een nieuw thema en verschijnt er een speciaal essay. In 2026 is het thema: ‘Ken onszelve’.

We leven in een tijd waarin het gevoel van een gezamenlijk ‘wij’ minder sterk is. Horen we vooral bij onszelf? Of ook bij onze buurt, ons land of de wereld? En wat betekent dat voor hoe we met elkaar omgaan? Het thema nodigt uit om na te denken over wie we zijn en hoe we samen een ‘wij’ kunnen vormen.

Dit jaar schrijft Roxane van Iperen het essay. De titel is Ik zie wat ik geloof. In dit essay legt zij uit hoe grote technologiebedrijven invloed hebben op wat wij zien en denken. Steeds vaker zien mensen vooral informatie die past bij wat zij al geloven. Wat betekent dat voor onze kijk op de wereld?

Tijdens de lezing vertelt Van Iperen over haar essay. Ze legt uit hoe dit werkt en wat dit met onze samenleving doet. Ook geeft zij tips om kritisch te blijven en zelf na te denken. Na afloop kun je vragen stellen.

Biografie:
Schrijver en jurist Roxanne van Iperen heeft zich ontwikkeld tot een van de meest toonaangevende opiniemakers van Nederland. In 2018 brak ze door met de bestseller ’t Hooge Nest, een indrukwekkend oorlogsverhaal over verraad, moed, en de kracht van verzet in donkere tijden. Na deze publicatie sprak ze zich in tal van essays en artikelen uit over maatschappelijke thema’s als de bedreiging van de democratie, het gevaar van complotdenken en het afnemen van kansengelijkheid. In haar recent gepubliceerde essay Eigen planeet eerst, vraagt ze zich af of onze democratische rechtstaat er voldoende op ingericht is om het klimaatprobleem te kunnen oplossen. Naast haar artikelen over belangrijke maatschappelijke kwesties, is ze ook regelmatig te zien bij de talkshow Eva, waar ze deel uitmaakt van het maandelijkse boekenpanel. 

Let op: locatie is de bibliotheek. Aanmelden verplicht.

24 Maart 2026
Hilde Hoving over:
Relatie filosofie – theologie, ofwel het
spanningsveld eindigheid-oneindigheid.

Aan de hand van een aantal toonaangevende filosofen en theologen zal ik laten zien hoe de filosofie de theologie door de eeuwen heen heeft beïnvloed. Rode draad van mijn lezing is de zogenaamde metafysica, een deeldiscipline binnen de filosofie die de vraag stelt naar het hoogste Zijn als fundament van onze contingente werkelijkheid. Mijn stelling is dat de metafysica is ingegeven door een onverwoestbaar verlangen van de mens naar oneindigheid ofwel onsterfelijkheid. De Verlichting luidt de secularisatie in. Er ontstaat een breuk tussen de empirisch verifieerbare wetenschappen enerzijds en de speculatieve filosofie/theologie anderzijds. We zullen zien hoe Nietzsche een eind maakt aan de idee van een bovennatuurlijke werkelijkheid, die hij als een vlucht uit de concrete werkelijkheid beschouwt.

Biografie: 

Theoloog 
Naast de opvoeding van mijn twee kinderen ben ik theologie gaan studeren en in 2000 cum laude afgestudeerd op het werk van de Belgische filosofe, psychoanalytica en taalkundige Luce Irigaray. Jarenlang was ik werkzaam als docent godsdienstfilosofie en genderstudies aan de NHL Leeuwarden en verzorgde ik colleges aan de seniorenacademie. Ruim vijftien jaar leid ik uitvaarten vanuit christelijk of humanistisch perspectief.
Ik geef lezingen en doceer filosofie aan kleine groepen. Zie voor verdere informatie categorie Theologie.

Kunstenaar
Kunst, filosofie en religie beïnvloeden elkaar en zetten aan tot verbeelden en symboliseren. Zij bieden speelruimte voor datgene wat onzegbaar en onbeeldbaar is. Daarin ligt voor mij een belangrijk moment van fascinatie.
Mijn opvattingen en gevoel voor kunst en schoonheid zijn onder andere gevormd door jarenlange opleiding en oefening in de Japanse bloemsierkunst – Ikebana. Het schrijven van haiku heeft mij mede geschoold in de kunst van het weglaten. Beide kunstuitingen zijn geworteld in de Zenfilosofie, waarbinnen het gaat om een innerlijke identificatie met datgene wat je creëert. Daarnaast hebben de kunstfilosofie (esthetica) en de visie van toonaangevende  kunstenaars mij geïnspireerd. 
Vanaf 2015 ben ik intensief gaan schilderen. Ik heb een eigen gemengde techniek ontwikkeld, waarbij ik hoofdzakelijk acrylverf, inkt, zand en dun papier gebruik. Mijn intentie is iets uit te drukken van de menselijke conditie; de mens – geworteld in het aardse, verlangend naar transcendentie.

17 Februari 2026
Arnold
Ziegelaar: 
Over Zingeving in onze huidige cultuur.

naar aanleiding van zijn boek:
De wandelaar en zijn schaduw.

Deze lezing is bedoeld voor iedereen die zich wil bezinnen op de levensbeschouwelijke crisis van dit moment en een verlangen voelt naar het religieuze zonder zich thuis te voelen bij traditionele religies. Want de mens is wezenlijk religieus en intellectueel. Deze twee facetten zijn in de voorbije eeuwen in conflict geraakt.
In de lezing wordt de religieuze Verduistering die met de Verlichting is samengegaan geannalyseerd aan de hand van Kierkegaard, Nietzsche en Camus en gaan we opzoek naar een nieuwe levensbeschouwelijke oriëntatie. Want ook als we niet aannemen dat er een God bestaat, zijn er vormen van religieus denken mogelijk, bestaande uit contemplatie van het mysterie van het bestaan. En zo kunnen we onze relatie met de natuur, de kosmos, de aarde en ons bewustzijn verdiepen. Dit wordt getoond aan de hand van filosofische overwegingen en poëtische ervaringen.

Arnold Ziegelaar is filosoof, docent en schilder. Hij verricht promotie-onderzoek over de grondvraag van de metafysica. Hij publiceerde eerder de boeken Aardse mystiek en Oorspronkelijk bewustzijn.

20 januari 2026
Ivonne Bleize over Emotionele intelligentie.
Hoe je van lummelen een beter mens wordt.

 

In deze lezing schetst Yvonne het belang van emotionele intelligentie in ons leven en hoe de ontwikkeling daarvan onze relaties lichter en rijker maakt. Ze neemt ons mee in de kracht van het nietsdoen: een staat van rust waarin ons brein de ruimte krijgt om precies deze vorm van intelligentie te versterken. Dat leidt tot beter zelfinzicht, meer empathie en grotere creativiteit. Vanuit een filosofisch perspectief laat Yvonne zien dat dit verschijnsel van alle tijden is, maar ook waarom aandacht voor lummelen in de huidige tijdgeest urgenter en waardevoller is dan ooit.

Yvonne Bleize (1966) groeide op in Drachten, werkte door heel Nederland maar bleef altijd in Fryslân wonen. In haar werk zoekt ze altijd naar de juiste energie en ontwikkeling. Alhoewel haar middelbare schooltijd dit niet deed vermoeden behaalde ze op latere leeftijd twee masters (corporatie communications en Arbeids-en Organisatiepsycholoog) en is ze nu onder andere eerstejaars student aan de Kunstacademie. Haar nieuwsgierigheid naar hoe mensen werken, spelen en groeien met elkaar levert een zeer veelzijdig arbeidsverleden op. Emotionele intelligentie en Ethisch handelen zijn haar favoriete onderwerpen. Yvonne werkt voor overheden en in het bedrijfsleven (www.bleize.nl) en geeft zakelijk-creatieve workshops (www.bloeistudio.nl)